कृषीमध्ये बियाणे प्रक्रिया का महत्त्वाची आहे?
Posted on : 04 Mar 2025
By : Agri Search (India) Pvt. Ltd.
1. मातीजन्य रोगांपासून बियाण्यांचे संरक्षण:
- महत्त्व: बियाणे बुरशी, जिवाणू आणि विषाणूंमुळे होणाऱ्या मातीजन्य रोगांसाठी असुरक्षित असतात. बुरशीनाशके, जिवाणूनाशके किंवा इतर संरक्षक पदार्थांसह बियाणे प्रक्रिया केल्याने हे हानिकारक सूक्ष्मजीव दूर ठेवले जातात.
- फायदा: बियाणे कुजणे, डॅम्पिंग-ऑफ रोग आणि इतर बुरशीजन्य संसर्गांचा धोका कमी होतो, ज्यामुळे रोपांची जिवंत राहण्याची शक्यता वाढते.
2. बियाणे रुजवण्याची क्षमता वाढवते:
- महत्त्व: प्रक्रिया केलेली बियाणे अधिक टिकाऊ असतात, त्यामुळे ती वेगाने आणि प्रभावीपणे अंकुरतात.
- फायदा: रोपांची उगम एकसमान होते आणि सुरुवातीपासूनच निरोगी आणि मजबूत झाडे तयार होतात.
3. बियाण्यांना पोषकद्रव्यांचा पुरवठा करते:
- महत्त्व: बियाणे प्रक्रियेमध्ये अनेक महत्त्वाची सूक्ष्म अन्नद्रव्ये असतात, जी सुरुवातीच्या वाढीस चालना देतात.
- फायदा: प्रारंभिक मुळे विकसित होण्यास मदत होते आणि झाडांची वाढ मजबूत होते, त्यामुळे जमिनीत चांगली रुजवण होते.
4. कीटकांपासून संरक्षण देते:
- महत्त्व: बियाण्यांवर वेगवेगळ्या कीटकांचा हल्ला होतो, जसे की गोगलगाय, भुंगे, आणि मावा, ज्यामुळे त्यांची उगम क्षमता प्रभावित होते. कीटकनाशकांमुळे किंवा जैविक उपचारांमुळे हे कीटक मरतात किंवा दूर होतात.
- फायदा: बियाणे आणि रोपांचे नुकसान टाळले जाते, परिणामी निरोगी झाडे आणि अधिक उत्पादन मिळते.
5. पीक उत्पादन आणि स्थिरता सुधारते:
- महत्त्व: बियाणे प्रक्रिया प्रतिकूल हवामानातही (उष्णता, थंडी किंवा दुष्काळ) बियाण्यांना चांगले स्थिर होण्यास मदत करते.
- फायदा: पीक उगम अधिक चांगल्या प्रकारे आणि एकसमान होते, ज्यामुळे शेवटी उत्पादन क्षमता वाढते आणि पिके निरोगी राहतात.